2025-03-24

== Imeslayen UL-IM - Hakim Tidaf ==


Ur k-menfiɛen imeṭṭawen-im

Ur k-menfiɛen imeṭṭawen-im


Ur m-d-ttaran ayen akkin ifuten

Ur m-d-ttaran ayen akkin ifuten


Ma d ttaryi-m ur tettnelqqim 

Ixulaf dayen qquren


Ma d ttaryi-m ur tettnelqqim 

Ixulaf dayen qquren


Am nnefxa a neččaṛeɣ ul-im

D irrij ak-m-iṣṣerɣen


Ṣut-iw d aɛdaw n lxaṭer-im

Tatut a ttyenfu deg allaɣ-im


A ttjeṛbeḍ, 

A ttjeṛbeḍ uḍan ɣezzifen

A ttjeṛbeḍ uḍan ɣezzifen


Aaah ...


Ṣut-iw d aɛdaw n lxaṭer-im

Tatut a ttyenfu deg allaɣ-im


A ttjeṛbeḍ, 

A ttjeṛbeḍ uḍan ɣezzifen

A ttjeṛbeḍ uḍan ɣezzifen


Ul-iw ddwa-s d kemm

Acḥal i ṛǧiɣ ad iḥnineḍ

Ziɣ ul-im yeḥḍem

Ur s-d-gran laman semmeḍ


Ul-iw ddwa-s d kemm

Acḥal i ṛǧiɣ ad iḥnineḍ

Ziɣ ul-im yeḥḍem

Ur s-d-gran laman semmeḍ


Ma nniɣ-am ttuɣ-kkem

Neɣ mazal ḥemleɣ-kkem

Ḥader ay di tamneḍ


Lǧerḥ n wul yeqdem

Dayen izdeɣ-it ssemm

Seg asmi i ṭeqseḍ

Seg asmi i ṭeqseḍ


Ul-iw iɣucci-kkem

Ad ggriḍ weḥdem 

Ur walaɣ ad i yi-tɣideḍ


Aɛwaz ma yurzi-kkem

Taguni-m teɣɣunza-kkem

Di cqayeq ma d-ḍileḍ


Ddunit fell-am teḥkkem

Am teṣṣarẓeg asirem


Ma yella twehmeḍ

Zem imi-m susem

Sɛu laɛqel xemmem

Fiḥel fell-i a ttḥezneḍ


Ma yenfufed wul-im

Nekk i tin i ttṣuḍun

Am safu n lɛemr-im

Nekk i t-is-mentagen


Ma yenfufed wul-im

Nekk i tin i ttṣuḍun


Am safu n lɛemr-im

Nekk i t-is-mentagen


Sureg-as imeṭṭi-m

Irrij n tmes-im

D iɣed am d-iqqim

Seg wayen ifuten


Sureg-as imeṭṭi-m

Irrij n tmes-im

D iɣed am d-iqqim

Seg wayen ifuten


Sedhuyeɣ iman-iw

Zbezreɣ-as i wudem-iw taḍsa

Ɣas uysent wallen-iw

A kkem-ẓaṛṛen-t kkan di tnafa


Ttṣebbireɣ iman-iw

Zbezreɣ-as i wudem-iw taḍsa

Ɣas uysent wallen-iw

A kkem-ẓaṛṛen-t kkan di tnafa


A yettnadi yiles-iw

Ad isefru tayri-w

D ccna i guffa


S semm teṣṣuḍ ul-iw

Ireggʷi deg allaɣ-iw

Yeffeɣ-d d isefra


Yeffeɣ-d d isefra

Akk m-iccebbʷel ṣut-iw

Yedhen s lhemm-iw

An yaweḍ ɣuṛ-em am ussigna


Rɛuḍ d imeslayen-iw

Lebraq-nni ttamuɣl-iw 

Am tettban tennuɣna


Aḍu-nni d nhati-w

Lehwa-nni d imeṭṭawen-iw

Ma tettḥulfuḍ i tmeqwa


Agris-nni d semm-iw

I yessumen tazmert-iw

Ma tettḥulfuḍ i tiyyita


Ma yenfufed wul-im

Nekk i tin i ttṣuḍun

Am safu n lɛemr-im

Nekk i t-is-mentagen


Ma yenfufed wul-im

Nekk i tin i ttṣuḍun

Am safu n lɛemr-im

Nekk i t-is-mentagen


Sureg-as imeṭṭi-m

Irij n tmes-im

D iɣed am d-iqqim

Seg wayen ifuten

Ahh ...


== Ass-a d Arim 24 si Meɣṛes 2025 - akal-aberkan ==

2024-09-24

Buberrak - Le horla n Guy de Maupassant

 Ṭṣeɣ - aṭas n wakud - snat neɣ kṛaḍ n temrawin - syin d targit - ala, d yir targit i yi-d-iṭṭfen. Ḥulfaɣ d akken ẓleɣ u gneɣ... Ḥulfaɣ-as yerna ttwaliɣ-t... yerna ḥulfaɣ daɣen yella win i d-ṣaẓan ɣur-i, yettmuqul-iyi-d, yettnali-yi-d, yuli-d ɣef usu-w, yeqqim-d gecrari ɣef yidmaren-iw, iṭṭef tamgeṛṭ-iw ger ifassen-is, iẓmeḍ... iẓmeḍ... ayen izmer akken ad iyi-xneq. Nekk, ttemmambaṛeɣ, teqqen-iyi war tazmert taqesḥant, i aɣ-ikerfen deg tirgit; Bɣiɣ ad suɣeɣ - ur zmireɣ; Bɣiɣ ad mbiwleɣ - ur zmireɣ; ɛerḍeɣ, lefqa tazla usawen, ad ttiɣ akken ad behreɣ akkin amexluq-a iyi meḥqen, i yeqḍan s gi nnefs - ur zmireɣ! Dɣa ukiɣ-d, fqaɣ, bezgeɣ si tidi. Caleɣ tacemmaɛt, ufiɣ-d iman-iw weḥd-i.


2024-08-23

Dder tudert yelhan

Yenna Marcus Aurelius Antoninus: Dder tudert yelhan

Ma yella llan iṛebbiten yerna d iḥeqqiyen, ihi ur cliggen  ara anect telliḍ d lmumen, d acu ad k-snebgin aḥsab n lxir ay teggiḍ. 

Ma yella llan iṛebbiten, d acu d imesbaṭliyen, ihi ur issefk asen-tanẓed. 

M ur llin iṛebbiten, asmi ar tennejlaḍ si tudert, tudert teddreḍ d m tissas, ad iggʷri-n di cfawat n wid i tḥemmleḍ





2020-05-07

Idir a Yidir






Nḥemmel ik a Yidir!
Sgunfu di talwit.

Deg ulawen nneɣ att idireḍ ar Tagara.
Ur temmuteḍ ara.
Tabɣest i yelli-k d mmi-k. Tabɣest i twacult ik.
Tawacult ik tamecṭuht, tawacult ik tameqṛant
Yidir temlaḍ aɣ ansi-d nekka,
Temlaḍ aɣ sani aneddu
Yidir temmuqleḍ tamurt u maziɣ, Yugurten twalaḍ udem is.
Nezzi allen nneɣ yidek , nemmuqel tamurt u maziɣ
Yugurten nwala udem is.
Yugurten, udem idhen ttafat, icmumeḥaɣd.
Tameddit-a deg genni ad ifrari yiwen yetri...
Afeǧeǧ i genni ad yernu.
Isem is  Yidir...
Isem is  taqbaylit.
Abrid nneɣ
Abrid nneɣ d ubdis
Nuggi nnig, nugi ddaw
Tikli nneɣ terẓen,
Tikli nneɣ ar zdat,  tamuɣli nneɣ ar deffir
Ar zdat tezwar tasa, ar deffir yegwra wul iw

2012-08-09

Ttacabant a dda Sekkur!

Meḥyut d dda Caban sikkiden tiḥdayin. Tullas teddunt ar lisi.

-- Ttisekwrin a dda Caba!
-- Susem kan..

Dda Caban mi yaddant zdates, iṭṭafar itent s tmuɣli.
Aken a fatent, iteqqen allen is, a mmin iseɣwzifen di targit. Ittemdakwaled kan mara isel:

-- Ttasekkurt a dda Caba!

Dda Caban ad illi alen is. Atent iḍfer s temuɣli alama fatent.
Ma yeqqen allen is, ittmekti-d Iben n Danmark di Paris. Imiren di laamer is 23. Nettat 21 iseggwasen: Ah a temẓi. Dγa ad iqqen alen is si lemrar.

Meḥyut: Muqel, muqel a dda Caba. Ttasekkurt a dda Caba!
Dda Caban: -- Ttasekkurt. Ttasekkurt a Meḥyu. Ttasekkurt a Meḥyuuu...

Ata ad teddu yiwet. Dda Caban llant qnent wallen is. Meḥyut tikelt-a idhec, a mmin igugmen, ittu ur d issakwi Dda Caban. Mi d bbwed teqcict lewhi-s, tecmumeḥ ased. Allen is ttiẓermaqin. Iččač s wallen.

Meḥyut: Tt, Tta, Ttacabant a dda Sekkur!
Dda Caban: Store Øjne, Smukke Øjne, Iben vær venlig ikke at gå...

2010-10-31

Jovano, Jovanke


Segw garruj n Talsa (Balkan, Macedonie, Bulgarie, Serbie)

Af weqcic tteqcict (Jovano γṛet Yovano) i mḥemallen, ma d imawlan nsen zgan am gwelmim ger-u-mgal tayri nsen.

Jovano d isem ttaken i tullas di temnat agi n Balkan.

Jovanke d asiwzel neγ asmeẓẓi n yisem Jovano.
Amedya ar γurneγ Naduc d asmeẓẓi n Nadia, Dehvia nessawal as Bubuc , Reẓqi ittuγal d Qiqi atg...

Vardar d asif agejdi izegren tamurt Imakiduniten

Slet-as dagi:
Jovano, Jovanke 1
Jovano, Jovanke 2
Jovano, Jovanke 3
Jovano, Jovanke atg...

Jovano, Jovanke,
Rrif n Vardar, teqqimeḍ
D amellal aceṭiḍ tessiriḍeḍ
D amellal aceṭiḍ tessiriḍeḍ a taḥnint iw,
Allen im sikident tiγaltin.

Rrif n Vardar, teqqimeḍ
D amellal aceṭiḍ tessiriḍeḍ
D amellal aceṭiḍ tessiriḍeḍ a taḥnint iw,
Allen im sikident tiγaltin.

Jovano, Jovanke,
Aṛĝiγ ad arẓuḍ γur-i
Ad aseḍ s-axxam iw
Ma d kem ur d uṣiḍ a taḥnint iw,
A yul iw Jovano.

Aṛĝiγ ad arẓuḍ γur-i
Ad aseḍ s-axxam iw
Ma d kem ur d uṣiḍ a taḥnint iw,
A yul iw Jovano.

Jovano, Jovanke,
Yema-m tuggi,
Ad arẓuḍ γur-i a taḥnint iw,
A yul iw Jovano.

Yema-m tuggi,
Ad arẓuḍ γur-i a taḥnint iw,
A yul iw Jovano.


-------------

Imeslayen n taγwect-a s tutlayt Tamakidunit:

Jovano, Jovanke,
Kraj vardaro sedish mori,
Bello platno belish,
Bello platno belish dusho,
Se nagore gledash. (2 iberdan)

Jovano, jovanke,
Jas te tebe cekam mori,
Doma da mi dojdes,
A ti ne doadas duso,
Srce moje jovano. (2 iberdan)

Jovano, jovanke,
Tvojata majka mori,
Tebe ne te pusta,
So mene da dojdes duso,
Srce moje jovano. (2 iberdan)

2010-08-10

Ur lliγ d amcum

Xḍiγ tikerkas
Uggiγ tamuḥqranit
Xḍiγ takwerḍa
Uggiγ tikellax

Di dluleγ d amcum akken ad idireγ d amcum?

2010-08-07

S nnig wawal ulac awal

Mi-d-iffeγ welγwem ikecem weγyul...

Asmi xelqen lmal, at Rebbi fkan asen aṛṛay ad xtiren ttawil is aqablen ddunit.

Alγwem imi ar tniri n seḥṛa it wehhan ad yidir, issuter tarurt neγ snat ideg ay yexzen aman.

Ikecem weγyul. Yufa-d iman is weḥdes, ala netta d at Rebbi.
Immuqwel adis yellan dγa isers tamuγli. Lmalayek tucbihin sersent tamuγli nsent ula d nutenti.

At Rebbi susmen.Uγen tannumi d lmal ig suturen nitni ṭebbiṛen.

Segmi aγyul issusem, ineṭqed γures Ṛebbi yenna:
Acciwen? Aγyul ihuz azamum is seg zelmeḍ ar yeffus seg yeffus ar zelmeḍ. Meḥsub yuggi.

Istegsa-t Rebbi acuγer yuggi aciwen. Innay-as weγyul:
Lxir ik meqqwer ay aglid amweqṛan, lxir ik meqqwer ur d as zmireγ. Aγ teggeḍ acciwen, nekwni s yweγyal nwar anemsekfu. Ad sutreγ cwiṭ neṣwab d wawal. Ay agellid amweqṛan ttxilek fkaγ awal. Innay-as Rebbi awal fkiyt ala i wemdan.

Aγyul yusa-d kan ad isuter awal imi yeḥṣa d awal i ttafat d awal id agerruj i sufuγen si ṭlam. S nnig wawal ulac awal. Izṛa ṛṛay n Rebbi yegzem. Ikna Aqerru-s iffeγ.

2009-07-22

Γur-i yiwen umeddakwel

Γur-i yiwen umeddakwel d ameĝed n aaskṛiwen ilalmaniyen.
Bab usefru ya d amedyaz alalmani Ludwig Uhland.
yura-t lewhi 1809. Ẓret Ich hatt' einen Kameraden

At Amran Muhd U Yidir yerra-t id ar teqbayli lewhi 1947.
Γur-i yiwen umeddakwel, daγen, d yiwet si tuγac n Ferḥat Imaziγen Imula. Slet-as da.

neγ da

1. Asefru akken t-icna At Amran Muhd U Yidir:
----------------------

Γur-i yiwen umeddakwel, (*)
Am netta ur ufiγ ara.

Deg berdan m’ara nleḥḥu,
Γer tama-w i d-iteddu,
ur yettwexxir ara.

Deg iḍ ma neṭṭes beṛṛa,
Nettγummu s yiwen ubeṛnus

Ma-γ-d-walin yemdanen,
Qqaren-as wihid d atmaten,
Nekk yid-es akkaki i d-nekker.

Seg wasmi meẓẓiyit,
Nettrar s leḥdaqa
Yiwen ur yettxaq ara,
ulawen-nneγ zeddigit.

Yiwen wass yekker umennuγ,
Nuzzel d imezwura.
Ansi ay d-kkan yeεdawen,
Nemmuger-iten am yizmawen
ur nettwexxir ara.

Truḥ-d teṛsast d affug,
ur zṛiγ γur-i neγ γur-s,
Tḥuza-t deg yedmaren,
Walaγ-t yeγli f yedγaγen,
Tebḍa tasa-w fell-as.
Yeẓẓel-d afus-is γur-i
Mi la t-ttmuqquIeγ
Qim agma ma d nek ḥareγ
Ass-a ff tmurt ak ǧǧeγ
ttaṛ ik a t-id-arreγ.


2. Asefru akken t-icna warisem:
----------------------

Γur-i yiwen umeddakwel,
Am netta ur ufiγ ara.

Asmi nella meẓẓiyit,
Netturar s leḥdaqa
ur nettemxaq ara.

Mi neffeγ εla berra,
Neddal s yiwen ubeṛnus,

Mi γ-d-walan yemdanen,
Inin-as : wihid d atmaten
Am iḍudan ufus.

Mi d-aγ-d-yekker imerẓi,
D nekni i d imezwura,
Ansi γ-d-kkan yeεdawen,
Nqubel-iten am yizmawen
ur nettwexxir ara.

truḥ-d teṛsast s waffug
ur ẓriγ γur-es neγ γur-i,
Tḥuza-t deg yedmaren,
Tγeḍl-it γef yedγaγen,
Tejreḥ tasa-w fell-as
Isers-d afus-is fell-i
Mi la t-ttmuquleγ.
Qim agma ma d nek ruḥeγ,
D ttaṛ-ik a t-id-rreγ,
Tamurt a tt-id- jebreγ.

(*)
Ittwaksed si CHANTS NATIONALISTES ALGERIENS D’EXPRESSION KABYLE 1945 - 1954
Etude (ethno-historique et musicale) par M. BENBRAHIM et N. MECHERI-SAADA


-------------
amddakwel, iberdan, tama, iḍ, berra, abeṛnus, imdanen
atmaten, leḥdaqa, ulawen, ass, amennuγ, imezwura
iεdawen, izmawen, taṛsast, affug, idmaren, idγaγen
tasa, afus, tamurt ttaṛ

2009-06-23

Tawla g ilef

Amar: Atan tkecmed Marruk
Malfuti: D'apres radio, la fièvre porcine agi att qeṭṭi di luluf gemdanen

Ḥemmuc yufa-d awal iḥma. Ur ifhim d acu tt ṣixṭa agi. D lasker? D ajṛaḍ?
Inteq ar Malfuti isteqsa-t: D acu tt la fevpucin agi?
Malfuti ixemmem tadqiqt, isṭerḍiq deg ḍuḍan is:
Ayennat, eeh, ayennat, ih: Abeḥri g ilef!
Amar:Tawla g ilef al γiḍa!
Ḥemmuc irra y as: Aniγ ṣerγen Tala g ilef?
Malfuti: Ala aweddi. Tawla mačči tala. Tawla g ilef, la fièvre porcine. Ttawla nnan tenulfa-d di Meksiku. Qaṛṛen tneṭṭeḍ seg wemdan ar wayeḍ s shala. Am tmes ma tekcem degw ẓemẓum.

Dγa segw wassen aka kan attesleḍ di taddart:
-Tawla g ilef ak teddem.
-Am d yefk Ṛebbi Tawla g ilef akem tekref.
-Aah arraw n Ali. Budeγ asen tawla g ilef aten ṭehweṣ

2009-04-03

Taqwṛayt w wuli



D azal. Iṭij iṣṣeḥseḥ.

Ufiγ-ed iman iw weḥdi di tlemmast w webrid.
Muqleγ zelmaḍ-i, muqleγ yeffus-i, texla ddunit.
Ikcem d gi ccek, ṭḥeyṛeγ.

Gwemmaḍi walaγ t ttedud teqwṛayt n wulli.
Ulli ttemdyeḥasent rrif rrif w webrid andaken tewwet cwiṭ n tili.
Mi dleḥqent lewh' iw, kreγ ḍefṛeγ tent, rrif rrif n webrid andaken tewwet tili, iṭij iṣṣeḥṣeh, dunit texla.

Muqleγ ar deffir walaγ iman iw di tlemmast n webrid. Dehceγ bezzaf kukraγ.

Taftist Umalu

Mlilet d Salma. Salma ttaĝalt si Teftist Umalu di Falesṭin. Ḥamed d mmi-s.

D ṭebbat aneffeγ ya Ḥamed, d ijenyuṛen aneffeγ ya Ḥamed
Ini a memmi ad fγeγ d amesjarnan, ini ad fγeγ d ṭbib, d ccix llakul...

Salma teṭṭef agames-is, tettmuqul ar mmis Ḥamed, teẓra-t meẓẓi. Di tmuγli-s imcubbak usirem d layas. Mmis d mmis abḥara ḥewṣen-t igeswaḥen nni yenγan argaz is. Nettat teẓra d nitni it yenγan.

D amesjaṛnan BBC ig steqsan Ḥamed: D acu itebγiḍ atefγeḍ ma timγuṛeḍ?
Ḥamed: Ad fγeγ d afidayi am mmi-s n Um Ibrahim.

Ḥamed d netta ig sawaḍen tibratin gar tirebba ifidaiyen. Di lameṛ is 8 isegswasen.

Yemma-s Salma teṭṭef agames-is u teqeṛṛa ar teddu yides al lakul azekka.
Ru a Taftist Umalu ma druγ.

2009-02-17

Qiqi

Mektaγed amdakwel iw Qiqi.

Simi d nekker d imectaḥ akken kan inedukul.
Neksa lwaḥid, neγṛa lwaḥid.
Ula tinna n lalman ceggan aγ lwaḥid.
Uγaleγd ssegs lwaḥid...

Mektaγed tabratt nni.
Iḍelli ṭfeγ-d tabratt si Pari. Sutreγ lantrit 'ancien combatant'
Nnan ulac iyi di la liste. Ufan Qiqi ma d nek ulaci.
Ufan Qiqi... lwaḥid.
Tsummiyi tegwnitt.

Mektaγed Garigliano.
Mektaγed asif Garigliano d waman is izegwaγen
Dinna igella ttbut iw nemmer ceffun waman.

Mektaγed iḥerqan d imudaγ n Ṭelyan,
Mektaγed adfel ttgwecrar yekkawen.

Mektaγed Qwider atunsi.
- Benterki Kouider - Present!
- Idir Oumalou - Present!
- Alain Jean - Present!
- Ali Pierre Mekideche - Present!
- Ousalem Rezki ...
- Ousalem Rezki ...
- Rezki Ousalem ...
Qiqi ur d yuγal ara.
Ineẓman kerfen iyi amek ara qableγ yemma-s

Mektaγed Qiqi Usalem.
Asmi nella d imecṭaḥ akken kan i nedukul.

A Qiqi,
abrid tuγeḍ ak issaweḍ m' ur teẓriḍ san'it ttedduḍ
M' ur teẓriḍ san'it ttedduḍ abrid ik ihwan aγit.

Qiqi: Dadda-k abrid is yejred, qbala ar Larba n At Yiraten.

A Qiqi,
Ar Larba n At Yiraten iberdan mačči yiwen
Win d ak ihwan aγit d asawen ak id iqablen.

Qiqi: Kkes aγwbel d ineẓman, dadda-k imensi-s ihegga, d aḥeddur tmellalin.

A Qiqi,
...
Ur ad kfiγ awal Qiqi ḥebbac it.
Gwraγ-ed lwaḥid, Ẓleγ tama uzeqqur iḍudan iw ttembiwilen.
Akkin tama-w, wayed wasekriw iẓẓel ula d netta am zeqqur, acamid idamen isummiten wedfel.

Tiyersi-w teqqur fudeγ ayemma.
Ṭṭerdqeγ d imettawen, ziγ d nek ur d nuγal ara.

Addan sin iseqgasen, yemmut Dda Yidir. Iṭfed tabratt si Pari. As defken lantrit.

Ikmes tabratt nni ger ifasen is, izem imi-s
yergagi wudem-is, iṭerḍeq d imeṭṭi. Dγa nwala amek is iḍleq i tebratt nni, teẓẓel ṣura-s, ttint wallen is. Dda Yidir ibbweḍ lafu Ṛebbi dagi di sbitaṛ n Buγni.

Nemmer ceffun waman ad iḥzen ula d netta wasif n Garigliano.

2009-02-08

Ismawen ibeddun s 'i'


Iqqim Taliluc d imdukwal is tqeṣiṛen. Tameddit, tagara llexṛif. Igenni yeṣfa, tiziri teḍwa idurar d swaḥel. Arrac urad uγalen a llakul.

Assa awzen, temmut Melxir tameṭṭut n dda Ḥsen. Ihi, ukwerγ awen awal, rrantt i temṣaraq.Tamṣaṛeqt tettawid tayeḍ. Ulac tin ur fran.

Tuγmas-is deg wabbuḍ-is d amger ay aγyul, takkwazt n At Abbas ileḥḥun am yiḍ am ass, taalleq si tmiṭ, yeṭṭilid wer di keččem, d amellal am izimer ites aman am zger... D acutt d acutt?

Yiwen wemγaṛ, yella yeẓẓel tama n sen, mi ḥeṣlen neγ ttun, ifraya sentt id.

-Taliluc: A dda Yebṛa, teṣneḍ kra temṣareqt?
-Dda Yebṛa (ibeddel ibeṛḍi, irefded aqeṛṛus izzid γuṛsen): Sneγ ayen din, aṭas arqent iyi. Afet i-y-id tagi. Mačči ttimṣaṛeqt, abḥaṛa ad awi yiswen tafat s wudem. Qerceγ kwen ma d afem ismawen ibeddun s 'i'.

-Amar: Ur fhimeγ? Ismawen ibeddun s wacu?
-Dda Yebrahim: Imeslayen s teqbaylit beddun s 'a'. Axxam, Aafir, abrid atg. Kra imeslayen, azal n tkemmuct, beddun s 'i', amedya: Ifker, inisi, isem...

- Iffis, id indeh Taliluc.
- Qasi: Inebgi.
- Ṭaher: Ibki.
- Wali: Iferṭeṭṭu.
- Dda Yebṛa: Neqqar aferṭeṭṭu a lγiḍa.
- Meẓyan: Iḥiqqel.
- Wali: Iqwi.
- Qasi: Ired.
- Taliluc: Iniγem.
- Qasi:Izimer.
- Meẓyan: Iddew.
- Taliluc: Ibki.
- Meẓyan: Ibki yadda, nennat id.
- Taliluc: Iccew.

Ifili, izi, iẓi, ibiw, iγi, imi, issi, irrig, iṭij, iffi, iγisi,
ifetṭṭiwej, ilef, izimer, izirdi, iccer, iγẓer, idis, ifer, igenni, iger, ikerri, inijjel, inyen, isγi, isli, ilili, ifili, ibellireĝ, issegni, imensi, iri, itri, imγi, ixef, imeεruf, igider, itbir, ijirmeḍ, iγil, iles, ilemẓi, iγid, iγes, imeṭṭi, izinzer, iẓḍi, iminig, izinzer, ijifeṛ, ilem, iqceṛ, iqqic, imenγi, ijjiq, iẓem, inig, iγimi...

Taliluc d imdukwal is rran-d s tnafa. Tafrara akken kan ad neqqer. Tarbat ilmeẓyen nniḍen bdan qqazen tinṭelt.

2009-01-29

Azekka d lexmis.

Azekka ttasewwiqt llayd tameẓyant.
Uẓameγ i tikelt tamezwarut, qefleγ sett snin.
Čiγ taḥbult ttmelalin nnig tgejdidt talemmast tama wesfaylu.
Weḥdi sufella wwexxam
Cfiγed amzun d iḍelli
Degw gemmaḍ uccen yezza
Akkin iwedrar leḥmuṛegga, igenni yeṣfa
Layd tamecṭuḥt, azekka ad dduγ ar ssuq s Iwaḍiyen.
I tikelt tamezwarut. Azekka.

2009-01-28

Ṣuḥaba imezwura

Čan imensi, taṛbut tekkes, rrantt i wawal.
Awal ittawi-d wayeḍ.

D anebdu. Sya γer da isbuḥruy-ed uzemeḥrir d aḥlawan. Tikwal igellud s arriḥa usaγur d ijeĝigen n jiḥbuḍ. Axxam aken ikfa s lebni. Urad yesbeγ.
At wexxam ḥemlen ad mlilen d asqamu ttawin d af ayen icweγben dunit.

Tikkelt-a awal af tneslemt. Ayγer is nixṣer ṛray i yemdanen n tura. Zik tineslemt tella ur telli. Am cwiṭ ubeḥri agi d ittṣuḍun. Ihi lḥasul Mexluf ifka-d udem n talwit d lefhama i ṣuḥaba n at zik. Inna wigi yettaban ddin assa ttceṭiben degs ur sinen timsal amek ggant...

Mi gekfa tekker yemma-s tenna y-as. Yemma-s ttamγart, ur teγṛi ur tekcem llakul am nettat am temγaṛin n tadart. Tenna y-as ak iniγ tidett: Tilufa n wassa d ṣuḥaba nat zik iγ tent id iĝan. Wammag lemmer ṣeḥḥan itilli n ṣeḥḥa u neṣleḥ ula d nekwni. Lemmer abrid nsen d ubdis itilli ula d abrid nneγ d ubdis. Lemmer ttebnan af tidett d talwit itili n henna assa. Ḍi ṛay iw xedmen lbaṭel anect n win xedmen at tura neγ akteṛ. Ttatut kan ay nettu.
Mexluf yewhem di yemma-s. Iẓṛa ur teskadeb ara.

2009-01-22

Mass Nezmer

Iḍeli, baba-s d amcum imi tagwlimt is ttaberkant
Iḍeli, baba-s ur ikččem aṛeḥba at tegwlimt tamellalt
Iḍeli settin isegwasen aya.

Iḍeli yuγal d alselway nsen merra. Meqqwer, meẓẓi, berrik, mellul.
Iḍeli qeccuc meccuc usan-d ad ḥedren i mmi-s ad iggal ar d ixdem lewqam
Iḍeli 20 si yanber 2009 di Marikan ufella.

Baba-s d aγrib si Kenya isem is Barack Obama amewqran
Netta sawaln as Barack Obama amezyan, Mister President.

Martin Luther King yurew.
Mass Nezmer, azul fell-ak

2009-01-12

Ttebciralxir neγ ul azedgan



Tizi wrezzu, yennayer 2009. Lqahwa n ammi Muḥ teččur. Ikker uhetwir akter n wussan niḍen. Ali ites di latay ismeḥsis. Di berra d asemmiḍ.

Ali ittḥessis mi gesla kra izzi s anda ken di kka lḥes.
Isla: aṛcem, izzi.
Isla: γwezzan asen, izzi.
Isla: d kem a yimlen amek laben diminu? Izzi iwala sin bedden msuṭafen si tekṛabaḍin. Iban msekukran. Sin aten barrun. Msefran qqimen.
Isla: Miiissa, izzi.

Yuẓa γer ṭabla nni dgi ttmeslayen aff talfut-a n Gaza
-Awah, Hamas mer qedḥen ur qeṛben ar teγwraṣt iṛeẓẓiẓen.
-Nniγ ak γwezzan asen.
-Tagi ttamuḥqranit. Xedmen degsen i texdem degsen lalman.
-Keč ur tessineḍ ara ibaxixen xedmen at ičumar.
-Teẓrid nek tedduγ af tidett. Beddeγ d win ur nezmir, d araab neγ d uday.

Ali ur inna awal, ikker iṛuḥ ad ixelles.
Aqehwaĝi: latay ik tettwaxelleṣ agma.
Ali: amek?
Aqehwaĝi: d leflani, ur tessineγ a winnat. Iffeγ llina.
Ali: tanemmirt i keč u netta.
Ali yeffeγ yuki degw ul tersed talwit. Am aken leflani nni ineqqa yul is.

Ikcem a lqahwa nniḍen, iruḥ s aqehwaĝi, isnat as yiwen umexluq ur tissin
Ali: ttxilek ṭfen lexlaṣ n umerbuḥ inna.

Ali yeffeγ. Innefsus id wul is.
Ziγ akka iṭṭumun ulawen.

2008-11-13

Leflantegga

Nnan ttaṭbibt. Wiyaḍ nnan ttacixett llakul. Wid ttimlalen awqen ay inin. Ahat ur ttimlal yiwen.Wiyaḍ nnan ttagujilt.

Tusa-d ar taddart deg fuṛaṛen. Tuγ axxam nni ĝĝan d ilem At Wali asmi yunagen ar Pari. D mmi-tsen amecṭuḥ ig ṭfen lexlas. Yadda waggur, yiwen ur d icufa, yenza wexxam. Issawel-ed si Pari, yenna axxam yenza, tuγ it yiwet, ttabaranit, id inna. Isem is, ans' itt, yiwen ur yeḥṣa. At Wali laamer ad bedlen. Ul asmi guĝĝen ar Pari yiwen ur yaalim.

Ayen tekka di taddart ur tenṭiq ar yiwen, ur inṭiq yiwen γars. Kra nnan ttaggunt wiyaḍ nnan ttamehbult wiyaḍ bittaḥ γilen ttaarabt.

Nnan ma tekcem ar tḥanutt ad aγ kra, atesnat ar kra-nni, txelleṣ teffeγ. La salawm alikum, la bunswar la zul fell-awen.

Tettmerriḥ weḥdes di taddart. Tettbedda tettmuqul s idurar amecwar. Am tin itḥeyṛen. Tessikid arrac ma tturaren, tilawin ma d uγalent si laanṣer ugment-ed aman. Ala yiwet n tikkelt i terra acmumeḥ i yiwet n temγart.

Tikwal tessikid imγaṛen n taddart am tin ittnadin af abaḍ. Akka akka ad irfed afus yiwen att iqabel s lehna. Nettat att huz aqeṛṛu-s tessiked win d iqimen tama-s.

Nnan teslufu it zemrin. Teslufu iyedγaγen f ttγimin yemγaṛen.
Aṭas di taddart nnan walan-tt tettru tṣeffeḍ imeṭṭawen s tmacwaṛt ttawṛaγt.

Tikkelt ullin-d ijadarmiyen. Tesken asen lekwaγeḍ is, uγalen.

Tagara n Γuct tṛuḥ si taddart. Seg imiren yiwen ur ttiwala.

Sya γer da albaḍ di taddart ad ibdu taqṣiṭ akka: "Tecfam af leflantegga..."

Tiddett ala Bubuc itt yeẓṛan. Kra n wussan segmi d-ussa ar taddart, leflantegga terza ṣbeḥ zik a lamiri, testeqsa Bubuc n Amer af Mebarki Bussad.

leflantegga tettmeslay taarabt ttṛumit, tusa-d si Casablanca di Marok, tettnadi af baba-s d lwacul is. Zwina, isem leflantegga, telmed akken baba-s dda Bussad immut azal n acra isegwasen tura. Ur d iĝĝa tamurt, ur d iĝĝa axxam neγ arrac. Immut d awḥid.

Bubuc teẓṛa iĝĝa-d taqcict. Zwina tesgal Bubuc ur tenna tidett i yiwen.

Gulleγ i Dehbia n Amer ur mliγ udrig n Bussad m Muḥ i yiwen...

A Dehbi, ttxilem surfiyi. kseγ lγwem af tasilt. Am akken tenniḍ: Udrig carken sin mačči d udrig!

Tecfam af leflantegga...

-------------
taṭbibt, tacixett, tagujilt, taddart, fuṛaṛ, axxam, tabaranit, taaggunt
tamehbult, taarabt, taḥanutt, laanṣer, acmumeḥ, tamγart, aqeṛṛu
tama, tizemrin, idγaγen, imeṭṭawen, tamacwaṛt, tagara, γuct, tiddett, taṛumit, taqcict, udrig
-------------

2008-11-01

Teγliḍ kker!

Tebberttxeḍ ur tebniḍ fell-as. Tedreḍ war ineẓman war aḥebber.
Id ifka wass teččat tmeddit. Ḥbaaak teγliḍ. Amzun ttaylewt ur
tebniḍ fell-as. Berttex! Meqqer teγliḍ tinnegnit attezreḍ ans' idekka tiyta. Taylewt ur tella ttilemt, ala kem id yerran s lexbar. Ḥbak. Texxarwaḍ, temlelliḍ ur tfaqeḍ amek akken temberṭaḥeḍ af tegwnitt. Ḥbaak af tzagurt im.

Qeṭṭa imeṭṭi.

Ur ttlumu yiwen.
Ur ttlumu ṛṛay im.
Ur ttlumu iman im.
Ur ttlumu medden.

Igeḍran yeḍra.
Teγliḍ kker. Yak meẓẓiyeḍ.